Utility ၿပီးေတာ့ Utilized

ပထမတစ္ခုကို အသံုးခ်ႏိုင္မႈဟု ေခၚမလားေတာ့ မသိ။ ေနာက္တစ္ခုက အသံုးခ်ခံရျခင္း ျဖစ္မည္ထင္သည္။ ႐ံုးမွာ Utility Bill ဆုိလွ်င္ လွ်ပ္စစ္မီတာ၊ ဖုန္း၊ ေရ သံုးမ်ိဳးစလံုးပါေလ့ရွိသည္။ ၿပီးေတာ့ Gas, Internet အဲဒါေတြလည္း ပါသည္။

ဒီ အင္တာနက္ ဆိုတာၾကီးသည္ Utility တစ္မ်ိဳးျဖစ္၍ သံုးတာကေတာ့ သံုးကို သံုးမွျဖစ္ပါမည္။ ကိုယ္မသံုး၊ ကိုယ္႐ႈံးတာေပါ့။ ဒီလို လစဥ္ေငြေၾကးအနည္းငယ္သြင္း႐ံုမွ်ျဖင့္ အေတာ္ သံုးေပ်ာ္၊ စြဲေပ်ာ္ေသာ အင္တာနက္ လိုင္းတစ္လိုင္း ရရွိႏိုင္ေသာ ေနရာမ်ိဳးတြင္ အျခား အေၾကာင္းေတြ  ေလွ်ာက္စဥ္းစားေနလွ်င္ ကိုယ္လုပ္ခ်င္တာ မလုပ္ရ႐ံုသာ ရွိေပမေပါ့။ ဒါမွမဟုတ္လည္း ေရႊျပည္ၾကီးမွာ ျပန္ၿပီး အဲဒီ အင္တာနက္ ဆိုသဟာၾကီးႏွင့္ ကင္းလြတ္ေသာ တစ္စံုတစ္ခုကို ရွာၾကံလုပ္ေနေပါ့။ (ကိုယ့္ကိုယ္ကို အားေပးတာပါ။ ခုထိေတာ့ စဥ္းစားမရေသးပါ။) ဒီစိတ္ျဖင့္ အင္တာနက္ လိုင္းတစ္လိုင္း ယူပါသည္။

ဟုတ္ကဲ့၊ အဲဒီ အင္တာနက္ လိုင္းေလး ရၿပီး ဘာမ်ား သံုးျဖစ္ပါသလဲ။ သိေတာ္မူၾကသည့္အတိုင္း ဘေလာ့ေတြ ဖတ္ျဖစ္ပါသည္။ ခ်က္တင္ေတြ ၀င္ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္တိုင္လည္း ၀ါစာကမာ သံုးေလးငါးပုဒ္ေရးျဖစ္ပါသည္။ ဒါပဲလား……… အခု သူမ်ားေပးသည့္ လမ္းညႊန္အရ အေ၀းသင္ ေက်ာင္းသားလက္သစ္ လုပ္ေနပါသည္။ ဒါပဲလား ……….. ဒါပါပဲ။ ကိုယ္ကေတာ့ ဒီမွာပဲ လမ္းဆံုးပါသည္။ ေျပာခ်င္တာက Utility ရွိသည့္အခါတိုင္း utilized အျပည့္အ၀ ျဖစ္သြားတာမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဆိုတာပါပဲ။ ကိုယ့္ရဲ႕ လူမႈေရးေတြကို အထိုက္အေလ်ာက္ အကူအညီ ရတာ မွန္ေသာ္လည္း အဲဒီ လူမႈေရး အက်ိဳးအျမတ္ေတြကို ကုိယ္တိုင္က ျပန္ၿပီး အသံုးမခ်တာမ်ားေသာ အက်င့္ရွိပါသည္။ သံုးသည့္သူေတြကေတာ့ သံုးပါသည္ခင္ဗ်ား။

ရွင္းပါမည္။ ကိုယ္ေရးေသာစာ၊ ကိုယ္ေျပာေသာစကားကို တာ၀န္ခံသူတစ္ဦးအေနျဖင့္ ေရးၿပီးသမွ်ကို ေ၀ဖန္ခဲ့လွ်င္ လက္ခံႏိုင္ရန္ ျပင္ဆင္ထားပါသည္- ဒါ ဘေလာ့ဂါမ်ား၏ လက္စြဲ၊ မူ၀ါဒ၊ က်င့္၀တ္ဆိုၾကပါစို႔။ ကိုယ္ေရးထား၊ ေျပာထား၊ ေတြးထားတာေလးေတြကို လူေတြ စိတ္၀င္စားၾကလွ်င္ အလြန္ ၀မ္းေျမာက္ပါသည္။ ထို႕ထက္ပို၍ စိတ္၀င္စားသူမ်ားက ႏႈတ္ခြန္းဆက္သြား၊ ေ၀ဖန္သြားလွ်င္ အေတာ္ၾကီးကို မေနတတ္မထိုင္တတ္ျဖစ္ေအာင္ ၀မ္းသာပါသည္။ (ကိုယ့္အေၾကာင္းကိုယ္ေျပာေနတာပါ) ကိုယ္ေျပာတာတစ္မ်ိဳး၊ ေ၀ဖန္သူက တစ္မ်ိဳးျမင္သြားလွ်င္ ကိုယ္ေရးတာ မေပၚလြင္လို႔ဟု မွတ္ပါသည္။ ထို႔ထက္မကခဲ့လွ်င္လည္း သူနဲ႕မွ သေဘာခ်င္းမတိုက္ဆိုင္ တာပဲေလဟု တာ၀န္ၿငိမ္း ႏွလံုးသြင္းပါသည္။ လိုအပ္သည္မ်ားကို ညႊန္ၾကားသြားပါကလည္း လက္ခံသင့္လွ်င္ လက္ခံရန္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဆံုးမထားပါသည္။ ကိုယ္က ခုမွ မူၾကိဳကိုး။

ေနာင္ေတာ့္ေနာင္ေတာ္မ်ား၏ ဘေလာ့မ်ားထံ အလည္သြားသည့္အခါ တိတ္တိတ္ဆိတ္ဆိတ္ လည္ျဖစ္တာ မ်ားပါသည္။ ရင္းရင္းႏွီးႏွီး၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ အုပ္လုိက္၊ သင္းလုိက္ရွိေနေသာ ဘေလာ့ဂါမ်ားကို ျမင္ရသည့္အခါ ကိုယ္တိုင္လည္း ဘာရယ္မဟုတ္ အလြန္ေပ်ာ္ပါသည္။ ကိုယ္တိုင္ကမူ ဘယ္အဖြဲ႕ အသင္းႏွင့္မွ် မဆက္စပ္မိလွ။ သို႔ေသာ္- အုပ္စုလိုက္ ခ်ိန္းပြဲခ်သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနေသာ ကြန္မန္႕တိုက္ပြဲမ်ားကို မ်က္စိလည္လမ္းမွားၿပီး ျမင္ရသည့္အခါ ထို ေပ်ာ္စရာစိတ္ေလးမ်ား ကုန္ပါေလေရာ။ ငါ့အျမင္ငါေျပာတာ ဘယ္သူ႕ဂ႐ုစိုက္ရမတုန္း-ဆိုေသာ ဆရာမ်ား၊ ငါ့ဆရာေျပာတာ မွန္မွမွန္ ၊ ဘယ္သူခံေျပာ၀ံ့သတုန္း-ဆိုေသာ တပည့္မ်ား၊ ၾကံဳတုန္း ၀င္တြယ္သြားမွ၊ ဒီဆရာ့တပည့္ အထင္ခံရနည္းလား-ဆိုေသာ ‘ၾကံဳတပည့္’မ်ား၊ ဒီ႐ိုက္ခ်က္က အမိုက္စား၊ ဒီလိုလူမ်ိဳးရဲ႕ ဆရာ အထင္ခံရနည္းလား-ဆိုေသာ ‘ထင္ဆရာ’မ်ား၊ ဒီလို ဆြမ္းၾကီးေလာင္းမ်ိဳးမွာမွ ၀င္မႏႊဲလွ်င္ လူစဥ္မီမွာမဟုတ္၊ ႏႊဲလိုက္ဦးမည္-ဆိုေသာ ‘ၾကံဳတိုင္း’မ်ား ………………… ထိုထိုေသာ ႐ိုက္ခ်က္၊ ႏွက္ခ်က္၊ ဗ်င္းခ်က္၊ တီးခ်က္မ်ားၾကားတြင္ မူရင္း စာပိုဒ္မ်ားသည္ အလိုအေလ်ာက္ ဖံုးလႊမ္းခံၾကရရွာေလသည္။

ဘေလာ့ဂင္းၾကရာတြင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ မ်ိဳးစံု ရွိၾကပါမည္။ utility တစ္မ်ိဳးျဖစ္၍ ဒါေလးမွတစ္ဆင့္ အျခားအျခားေသာ အက်ိဳးရလဒ္မ်ားရေအာင္ သံုးၾကပါမည္။ အရွင္းဆံုး အသံုးခ်ျခင္းအေနျဖင့္ ကိုယ့္အျမင္၊ ကိုယ့္အေတြး၊ ကိုယ့္အေရးမ်ားကို ေျပာျဖစ္၊ ေရးျဖစ္ၾက၊ ကိုယ္သိသမွ်ကို မွ်ေ၀ၾကပါသည္။ ပိုမို အဆင့္ျမင့္ေသာ အသံုးခ်ျခင္းအျဖစ္ ေရႊျပည္ၾကီးအတြက္ တစ္စံုတစ္ခု ရည္ရြယ္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေျပာၾက၊ ေရးၾက၊ ေဆြးေႏြးၾကပါသည္။ အားရွိစရာေကာင္းပါသည္။ အင္တာနက္ေပၚမွ ရႏိုင္ေသာ လြတ္လပ္မႈကို အစြမ္းကုန္ အသံုးခ်ၾကပါသည္။ ေရႊျပည္ၾကီးထဲက လူမ်ား အဲဒီလို လြတ္လပ္ႏိုင္လွ်င္ ပို၍ ပို၍ ေကာင္းပါမည္။ အဲဒီလြတ္လပ္မႈသည္ ကိုယ္ပိုင္တာျဖစ္ေၾကာင္း သိၿပီး ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ကာကြယ္ရန္ စိတ္ကူးေပါက္လာလွ်င္ေတာ့ အတိုင္းထက္ အလြန္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။ ဒါေပသိ အဲဒီ ‘လြတ္လပ္ေသာ’ ဆိုတာၾကီးကကို က်ိန္စာသင့္ေနသလား မေျပာတတ္ပါ။ ဒါၾကီးအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးၾကတိုင္း ဘယ္က ထြက္ထြက္လာမွန္းမသိေသာ ခါေတာ္မီ လြတ္လပ္ေရးဆရာမ်ားက လြတ္လပ္စြာကြဲလြဲခြင့္ကို အကာအကြယ္ယူကာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ၾကီး ဆြမ္းၾကီးေလာင္းၾကပါသတည္း။

မင္းက ဘာမို႔လို႔တုန္း-ဟုေမးလွ်င္ ဘာမွမဟုတ္ပါဟု အမွန္အတိုင္း ေျဖပါမည္။ ကိုယ့္လို ဘာမွမဟုတ္သူမ်ား အမ်ားၾကီးရွိေသာ ဒီေျမမွာ ကိုယ္က ဒီကိစၥကို အေရးမလုပ္ပါ။

ကိုယ့္တိုင္းျပည္ေကာင္းစားေရးေနာက္ထား၍ ကိုယ့္မိသားစုပင္ မေကာင္းစားေသးပါ။ အသက္႐ွဴေခ်ာင္မည္ ၾကံ႐ံုရွိပါေသးသည္။ ကိုယ့္မိသားစု တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ေလး ေနထိုင္ ရပ္တည္၍ ရႏိုင္ေလာက္ေသာ အေနအထားရလွ်င္ အိမ္ျပန္ၿပီး စာသင္စားမည္ဟု စိတ္ကူးရွိပါသည္။

ပိုက္ပိုက္ရွိလွ်င္ ပညာေရးသုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ရန္ပံုေငြေထာင္မည္ဟု စိတ္ကူးယဥ္ပါသည္။ ေထာင္ၿပီးသား ရန္ပံုေငြ ဆိုသဟာေတြက ႏိုင္ငံေတာ္တနံတလ်ား သံုးစရာေတြက အမ်ားသားကလား။ သူငယ္ခ်င္း က်ဴရွင္ဆရာမ်ားကို ေမးမၾကည့္ရေသးပါ။

ဒီအင္တာနက္ ဆိုသဟာၾကီးကေန ဘာေတြ၊ ညာေတြ ေလ့လာၿပီး ျပန္မွ်ေ၀မည္ဟုလည္း စိတ္ကူး ၾကီးၾကီးမားမား ရွိပါသည္။ အခု ကိုယ္တိုင္ ဖိုရမ္ေတြ၀င္ၿပီးေလ့လာေတာ့ ကိုယ္ဘာမွ မသိေသးတာေတြပဲ ေတြ႕ပါသည္။

ကိုယ္ၾကိဳက္တာေလးေတြ႕လွ်င္ ကိုယ့္ Reader ေလးထဲ ကိုယ္မွတ္ကာ တိတ္တိတ္လြတ္လပ္တာက အုပ္စုတိုက္ပြဲမ်ားႏွင့္ ကင္းလြတ္ပါသည္။ တစ္ကိုယ္ေတာ္ သြားေသာ ခရီးမို႔ လြတ္လပ္ျခင္း အရသာကို အေတာ္ၾကီး ခံစားရပါသည္။ ကိုယ့္လြတ္လပ္ခြင့္ကေလးကို ကာကြယ္ရန္ ကိုယ့္တာ၀န္ျဖစ္သည့္အတြက္ မ်က္စိေနာက္စရာ မျဖစ္ရေအာင္ေတာ့ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေနရပါသည္။ ကိုယ္က ဘာေကာင္မွ မဟုတ္သည့္အတြက္ ကိုယ့္အတြက္ ဆရာလည္း ေပၚမလာေတာ့၊ တပည့္လည္း ေပၚမလာေတာ့။ ဘယ့္ဂေလာက္မ်ား ေအးခ်မ္းလိုက္ပါသနည္း။ လူမႈေရးအက်ိဳးအျမတ္ကို မသံုးသ၍ ဒီလိုအေျခအေနေလး တည္ၿမဲေနႏိုင္ေလာက္ပါ၏။ အစက ေျပာခဲ့သကဲ့သို႔ပင္ ကိုယ္မသံုးေတာ့ ကိုယ္႐ံႈးတာေပါ့လို႔ ဒီတစ္မ်ိဳးေတာ့ မယူဆခ်င္ပါ။ လူမႈေရးအျမတ္မထုတ္တတ္တာ ေကာင္းသည္ဟု မိဘမ်ားက ဆံုးမထားတာ ဒါေလးတစ္ခုေတာ့ ကိုယ္တိုင္လည္း လက္ခံထားပါသည္။ ေတာ္ၾကာ ကိုယ့္ကိုပါ utilized လုပ္သြားမွာ ေၾကာက္လွပါသည္ခင္ဗ်ား။

(ေၾကာက္ေၾကာက္နဲ႕ တင္တဲ့ ပို႔စ္ ပါ။ မေနႏိုင္လြန္းလို႔သာ တင္ရတာ။ ကိုယ္ရၿပီးသား လြတ္လပ္ခြင့္ေလးကို ခုခံ ကာကြယ္ဖို႔ အေတာ္ကို ၾကိဳးစားပမ္းစား ႐ုန္းကန္ရမယ္နဲ႕ တူပါရဲ႕။)

Advertisements

Action or Reaction?

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း သိၿပီးသားလို႔ ထင္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔လူသားေတြဟာ တစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦး ေတြ႕ဆံုဆက္ဆံၾကတဲ့အခါ Action လုိ႔ ေျပာရမယ့္ ကိုယ့္သေဘာနဲ႕ကိုယ္ (ကိုယ့္မူနဲ႕ကိုယ္) ဆက္ဆံၾကတာရယ္၊ သူမ်ားကေန ကိုယ့္အေပၚဆက္ဆံလာတဲ့အခါ ျပန္လည္တုန္႕ျပန္တဲ့ Reaction (သူတစ္ပါးအေျခခံမူ)ပံုစံနဲ႕ ဆက္ဆံၾကတာရယ္ ရွိပါတယ္။ စစခ်င္းေတာ့ ကိုယ္ဟာ Action-oriented person လို႔ပဲ ေအာင့္ေမ့ၾကတာပဲ မ်ားပါတယ္။ ေနာက္မွ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ Reaction သမား ျဖစ္ေနပါေလေရာ။ အခု ကၽြန္မ ေရးထားတဲ့ အေၾကာင္းအရာ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ လႈံ႕ေဆာ္မႈတစ္ခု အၿမဲတမ္းရွိေနၿပီး အဲဒီ လႈံ႕ေဆာ္မႈ အေျခအေနဟာ ကိုယ့္မူနဲ႕ကိုယ္စတင္တာထက္ သူမ်ားေတြရဲ႕ ထင္ျမင္ခ်က္၊ အေျခအေနေတြကို မူတည္ၿပီး ကိုယ့္ရပ္တည္ခ်က္ကို ေျပာတာ မ်ားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကၽြန္မမွာ ကိုယ့္ရပ္တည္ခ်က္ဆိုတာ ရွိေနသည့္တိုင္ေအာင္ သူမ်ားရဲ႕ Action ကို အရင္ ျမင္ရမွ React လုပ္သူျဖစ္ေနပါတယ္။ အခု ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ကိုပဲ ကၽြန္မမွာ Reaction ကိုေတာင္ အေတာ္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္ေနျဖစ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ-

၁) ကိုယ့္တိုင္းျပည္တြင္းမွာ ကိုယ္ မဟုတ္တာပဲလုပ္လုပ္၊ ဟုတ္တာပဲလုပ္လုပ္ ကိုယ့္မိဘအိမ္မွာ ေနတဲ့ သားသမီးရဲ႕ အခြင့္အေရးနဲ႕ တာ၀န္ပဲ ရွိတယ္။ သူမ်ားတိုင္းျပည္မွာ ေနရတာက တစိမ္းအိမ္မွာ ကပ္ပါးဘ၀ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ အစစ၊ အရာရာ သူမ်ားမ်က္ႏွာၾကည့္ရတယ္။

၂) ကိုယ့္တိုင္းျပည္မွာ ကိုယ္မလုပ္ခ်င္တဲ့အလုပ္ကို နည္းနည္း သက္သာေအာင္ေနမလား။ ျပႆနာက အိမ္က လူၾကီးနဲ႕ပဲ ဆိုင္တယ္။ ကိုယ့္တစ္ေခါင္းတည္းနဲ႕ တစ္အိမ္လံုးကို ရြက္ၿပီး သြားေနရတဲ႕ တာ၀န္မ်ိဳးက ရပ္ေ၀းေျမျခားေရာက္ေနတဲ့လူေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။

၃) နာဖ်ားမက်န္းမာတာကအစ၊ ျပႆနာ ၾကီးၾကီးမားမားအဆံုး ကိုယ့္မိဘနဲ႕၊ ကိုယ့္မိသားစု အသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႕၊  ကိုယ့္မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္း ေတြနဲ႕ တိုင္ပင္ ေျဖရွင္းလို႔ရတယ္။ (အတၱာဟိအတၱေနာနာေထာ ဆိုတဲ့ ဘုရားေဟာကို သိတာနဲ႕ က်င့္သံုးတာနဲ႕ တစ္ထပ္တည္းမက်ေသးသူမ်ား အားလံုး အနည္းနဲ႕အမ်ား ဒီကိစၥ အက်ံဳး၀င္ပါတယ္)။ တစ္ျပည္တစ္ရြာေရာက္ေနရင္ ေခြယိုင္ေနတဲ့ ဒူးလည္း ေရဆြတ္ခုန္ၾကရတာပဲ။ ကိုုယ့္ေနာက္က မ်က္ႏွာေတြက အမ်ားၾကီးကိုး။

၄) စိတ္အခန္႕မသင့္လို႔ ရန္ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုေတာင္ တစိမ္းနဲ႕ ရန္ျဖစ္တာဟာ အိမ္သားခ်င္း ရန္ျဖစ္တာထက္ ပိုဆိုးတယ္ဆိုတာ လူတိုင္းသိပါတယ္။ (အဲဒါေၾကာင့္ကိုပဲ အိမ္သားခ်င္း ရန္ျဖစ္တာလည္း ေတာ္ေတာ့္ကို ၾကာေနပါၿပီ။ ဒီ့ထက္ေျပာရင္လည္း အငး္……… ၾကည့္ေျပာမွ)

အေပၚမွာ ေျပာျပခဲ့တာ ကၽြန္မရဲ႕ Reaction ကို ခ်ဳပ္တည္းေနျဖစ္တဲ့၊ ျမင္လြယ္မယ္ထင္တဲ့ အခ်က္ေတြပဲ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခု ကၽြန္မ Reaction ျဖစ္မွာကေတာ့ ကၽြန္မသူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ ေျပာျပတဲ့ သူ႔အျမင္၊ သူ႕အေတြး၊ သူ႕အေရးတစ္ခုေၾကာင့္ေပါ့၊ နယ္ေတြမွာ စီးပြါးေရးရဲ႕ အေျခခံအေဆာက္အအံုတစ္ခုျဖစ္တဲ့ လယ္ယာက႑မွာ လုပ္သားအင္အား ေလ်ာ့ပါးေျပာင္းေရႊ႕မႈေတြနဲ႕ အက်ိဳးဆက္ေတြကို သူျမင္သလို ေထာက္ျပသြားတာပါ။ သူေျပာသြားတဲ့အထဲက ကၽြန္မ နားလည္ လိုက္မီသေလာက္ ျပန္ေဆြးေႏြးဖို႔ ဒီ Reaction ကို လုပ္ျဖစ္ပါတယ္။

ေက်းလက္ၿမိဳ႕ျပ လူေနမႈနဲ႕ စီးပါြးေရး ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကြာဟရာကေန ဒီျပႆနာ စတယ္လို႔ ကၽြန္မ သိထားပါတယ္။ ေရွးယခင္ မိသားစု စီးပြါးေရး စနစ္ က်င့္သံုးခါစ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ ဓါးမဦးခ် လုပ္ကိုင္လာတဲ့ ေျမယာေတြဟာ အကန္႕အသတ္ရွိပါတယ္။ လူဦးေရတိုးႏႈန္းက ပံုမွန္ကိုပဲ ထပ္ကိန္းစနစ္နဲ႕ တိုးေနတာပါ။ ေကာင္းၿပီ။ ဘိုးဘြားေတြလက္ထက္က လယ္ဧက ၁၀၀ မွာ သားသမီးေတြနဲ႕ ၀ိုင္း၀န္းလုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကတာ ဖူလံုတဲ့အျပင္ ပိုလွ်ံလို႕ လွဴတန္းေပးကမ္းႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သားသမီးေတြလက္ထက္မွာ ခြဲေ၀ၿပီး လုပ္ကိုင္ၾကပါၿပီ။ ဧက ဆယ္ဂဏန္းေပါ့။ ဆက္ခ်ဲ႕ရင္ ရြာနားက လမ္းေျမ၊ သစ္ေတာေျမ၊ ၿမိဳ႕နားက စည္ပင္ေျမဆိုတာေတြနဲ႕ ဘယ္လိုလုပ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ပါမလဲ။ လံုေလာက္ေအာင္ေတာ့ ရွာႏိုင္ပါေသးတယ္။ ပိုလွ်ံေအာင္ကေတာ့ သီးထပ္သီးညွပ္ေတြနဲ႕ နည္းနည္း ပိုၿပီး ေျမမအား၊ လူမနား ၾကိဳးစား လုပ္ကိုင္ၾကတာေပါ့၊ ေအာင္ျမင္ပါတယ္။ ေျမးတို႕လက္ထက္မွာ ဒီေျမေတြကိုပဲ ခြဲေပးရမွာကိုး။ စီမံကိန္း အၾကီးၾကီးေတြမွာ ေျမလြတ္ေျမ႐ိုင္းေတြ ခ်ဲ႕တိုင္း ကိုယ့္ဘိုးဘပိုင္ ေျမေလးအျပင္ တိုးလာမွာေတာ့ ျမင္ေယာင္မိပါရဲ႕။ အဲဒီ စီမံကိန္းၾကီးေတြရဲ႕ေနာက္က ကိုယ္နဲ႕ မရင္းႏွီးေသာ စနစ္ဇယား အခ်က္အလက္ေတြၾကည့္ၿပီး ေခါင္းတယမ္းယမ္း ျဖစ္လာခဲ့တာပဲ။ ၿမိဳ႕ျပသြားၿပီး ေက်ာင္းထားတဲ့အက်ိဳးအေနနဲ႕ ကိုယ့္သားသမီးေတြထဲက ကိုယ့္ရပ္ကိုယ့္ရြာကို အေၾကာင္းရွိမွ ျပန္လာတဲ့ အျဖစ္ေတြ စလာပါတယ္။ သူတို႔ အသိနဲ႕သူတို႔ အျမင္ေပါ့ေလ။ ၿမိဳ႕ၾကီး ျပၾကီးမွာ ရွာရေဖြရတာ ေျမအရင္းအႏွီး မလုိဘူးလို႔ ေျပာၾကတာကိုး။ ခုေခတ္ ေျမအရင္းအႏွီးေစ်းက ေသးတာမဟုတ္ေတာ့ သူတို႕ေလးေတြ တစ္အိုးတစ္အိမ္ ထူေထာင္မယ္ဆိုရင္ ရငး္ႏွီးလုပ္ကိုင္စားစရာ ေျမက ေျပာပေလာက္ေအာင္ မရႏိုင္ေတာ့။ သူတို႕ဘ၀ေလးေတြ သူတို႕ ရွာႏိုင္တာ ေတာ္ေသး။ ဒီလိုနဲ႕ မႏၱေလး၊ ရန္ကုန္နဲ႕ အျခား ကုန္သြယ္ေရး၊ စီးပါြးေရးၿမိဳ႕ေတြမွာ ဆိုင္းထမ္းေလးေတြနဲ႕တစ္ခ်ိဳ႕၊ ပုဆိုးၾကမ္းေလး ပုခံုးအုပ္နဲ႕ တစ္စု၊ တြန္းလွည္းေလးေတြနဲ႕ ဟန္ဟန္ပန္ပန္ပံုေတြက တစ္မ်ိဳး ေက်းလက္ေဒသက လူငယ္ေတြ ၿမိဳ႕ျပမွာ လုပ္သားအင္အား ေျပာင္းေရႊ႕ေရာက္လာပါၿပီ။ သူတို႔ေတြဟာ အေျခခံ အလုပ္ၾကမ္းေတြ လုပ္ကိုင္ၾကတာမ်ားပါတယ္။ သူတို႕ ေနတဲ႕ ေနရာေတြကလည္း ၿမိဳ႕အစြန္အဖ်ားၿမိဳ႕သစ္လို ေနရာေတြ၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္ေတြ၊ စီမံကိန္းေတြရွိတဲ့ ေနရာေတြ အဲဒီလိုေနရာေတြပါ။ သူတို႔ ေမြးရပ္ေျမကို အဆက္အသြယ္ရရဲ႕လားလို႔ ေမးၾကည့္ေတာ့ ‘ အိမ္ကို သတင္းပလင္းေတာ့ ဒီလိုပဲ ၾကံဳတဲ႕ လူနဲ႕ ေမးျမန္း၊ ေငြေတြဘာေတြ ပို႔ရတာေပါ့။ လူေတာ့ ဘယ္ေရာက္ႏိုင္မတုန္း’ လို႕ ေျဖၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မ်ားဆို ရခိုင္႐ိုးမရဲ႕ ဟိုဘက္ဒီဘက္ ျခားေနေလေတာ့ နာေရးၾကံဳေတာင္ သတင္းပဲေရာက္ႏိုင္ေတာ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ မိသားစုကလည္း ၿမိဳ႕တက္သြားတဲ့ သားခ်င္းေတြ အဆင္ေျပသတဲ့လို႕ ၾကားရင္ ေနာက္သြားမယ့္လူကို ‘ဟဲ့၊ ေမာင္ဟိုဒင္းေတာ့ ဘယ္အရပ္မွာ အလုပ္အကိုင္ေကာင္းသတဲ့။ ေမာင္ဟ၀ွါေရ’ ။ ဒီလိုျမင္ကြင္းေတြဟာ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈစနစ္ဖြ႕ံၿဖိဳးလာတာနဲ႕အမွ် ဖြ႕ံၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံတိုင္း ၾကံဳေတြ႕ေနက်လို႔ပဲ ကၽြန္မ သိထားပါတယ္။ ဒါက စီးပြါးေရး ပထ၀ီမွာ အက်ံဳး၀င္တယ္လို႔ ကၽြန္မအေဖ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ သင္ေပးတုန္းက ဒံုးေ၀းတဲ့ ကၽြန္မ မွတ္ထားတာပါ။

ေနာက္ တျခားတိုင္းျပည္ေတြကို သြားတာကလည္း ဒီပံုစံအတိုင္း အဆင့္ဆင့္နဲ႕ေပါ့ေလ။ အေျခခံပညာေလး အလယ္တန္းေလာက္ ၿပီးၿပီဆိုရင္ အထက္တန္းပညာေရးအထိ ဆက္သင္ဖို႔ ရင္းႏွီးႃမႈပ္ႏွံမွာနဲ႕ အိမ္ကစီးပြါးေရးကို က်ားကန္ဖို႔ ရင္းႏွီးႃမႈပ္ႏွံမွာကို ယွဥ္ရၿပီေပါ့။ ဒီလိုနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအင္အား စီးဆင္းမႈတစ္ရပ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနမွာ မူလ တိုင္းျပည္အေျခခံ စီးပြါးေရးတည္ေဆာက္ပံုအတိုင္း ဆက္လက္ရွင္သန္ေနေအာင္ ေျဖရွင္းဖို႔ ပံုေသနည္းေတာ့ မရွိပါဘူး။ တိုင္းျပည္ေတြရဲ႕ အေျခခံ တည္ေဆာက္ပံု၊ သဘာ၀သယံဇာတျပည့္စံုမႈ၊ ပညာေရး ဖြ႕ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ လူမႈဖူလံုေရး ျပည့္စံုမႈ၊ စီးပြါးေရးအသြင္သ႑ာန္၊ အဲဒါေတြအျပင္ စီမံခန္႕ခြဲမႈ(က႑အားလံုးအတြက္ အခ်ဳပ္)၊ ဒါေတြအမ်ားၾကီးက ေက်းလက္-ၿမိဳ႕ျပ လုပ္သားအင္အားစီးဆင္းမႈနဲ႕ ေဒသတြင္း လုပ္သားအင္အား ေရႊ႕ေျပာင္းမႈေတြကို အမ်ားၾကီးျပဌာန္းပါတယ္။

ကၽြန္မတို႕ သင္ခဲ့ရတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြထဲမွာ သိပၸံဘာသာရပ္ေတြကို လူေတြက ပိုၿပီး အာ႐ံုစိုက္ေလ့လာလိုက္စားၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ေခတ္ၾကီးကိုက နည္းပညာေခတ္ဆိုကိုး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေခတ္ၾကီးထဲမွာ လူေတြ လႈပ္ရွားေနတာဟာ သိပၸံကို မူတည္တာထက္ မ႑ိဳင္ၾကီး ၃ ရပ္ကိုသာ အဓိကမူတည္ေၾကာင္း ကၽြန္မ သိခဲ့ရပါတယ္။ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးနဲ႕ စီးပြါးေရးဆိုတဲ့ အခ်က္ၾကီး ၃ ခ်က္ကို ဘာက ပိုအေရးၾကီးသလဲဆိုတာ စဥ္းစား၊ ေမးခြန္းထုတ္ရင္းနဲ႕ပါ။ သူတို႔အားလံုးဟာ လူတိုင္းရဲ႕ ဘ၀ေတြအတြက္ အဓိက လုိအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္သလို ေမာင္းႏွင္အားေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ စတုတၳမ႑ိဳင္အေနနဲ႕ ကိုယ္က်င့္တရားေကာင္းဖို႔ ထည့္သြင္းေျပာဆိုၾကတာ ၾကားဖူးေပမယ့္ မ႑ိဳင္ၾကီး ၃ခု ျပည့္စံုရင္ အေတာ္ကို ျပည့္စံုၾကြယ္၀တဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ေနပါၿပီ။ အဲဒီ မ႑ိဳင္ၾကီး ၃ ရပ္မွာ တစ္ခုခု ခ်ိဳ႕ယြင္းလာၿပီဆိုရင္ က်န္တဲ့ ၂ခုက က်ားကန္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ မႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ၿပိဳဖို႔ မ်ားပါၿပီ။ နာတာရွည္ ေ၀ဒနာသည္တစ္ဦးကို အၿမဲတင္ထားရတဲ့ အိမ္လိုေပါ့ေလ။ အဲဒီ ေ၀ဒနာကို ကုဖို႔ ၾကိဳးစားေနရတာနဲ႕ တျခား လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြပါ အလိုအေလ်ာက္ ေႏွးေကြး၊ ရပ္တန္႕ခ်ိဳ႕ယြင္း၊ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ပ်က္စီးတဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြက မ်ားလာ။ သူကေျပာတာေတာ့ အဆိုးေက်ာ့သံသရာစက္၀န္း ပါတဲ့။ အေျဖရွာရင္ ကိုယ္မွာ ေတြ႕ပါမယ္။

လူမႈစနစ္အတြင္း ေမတၱာအေျခခံတဲ႕ ဆက္သြယ္မႈေတြ ေလ်ာ့ပါးလာတာ၊ စည္းစည္းလံုးလံုး ေနၾကတဲ႕ က်စ္လ်စ္တဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အသြင္ကေန ျပန္႕က်ဲႏိုင္တဲ့ အသြင္ ေျပာင္းလာတာ၊ ေငြေၾကးလွည့္ပတ္စီးဆင္းမႈေတြကေန လူမႈစီးပါြးေရးျပႆနာေတြတိုးျမင့္လာေစတာ ဒါေတြဟာ ေရွာင္လႊဲလို႕ ရႏိုင္မယ့္ အရာေတြလားလို႔ ကၽြန္မ စဥ္းစားၾကည့္ပါတယ္။ ဆရာၾကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္းက ‘အညာမဂၤလာေဆာင္’ ေလးခ်ိဳးၾကီးမွာ ထိထိမိမိ၊ ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျပသြားတဲ့ ၁၉၃၀ ၀န္းက်င္ စီးပြါးပ်က္ကပ္ကာလ အညာလယ္သမားဘ၀ကို ကၽြန္မ ျပန္ျပန္ ျမင္ေယာင္ပါတယ္။ အိမ္ထဲမွာ တံခါးပိတ္ေနေနက် ကၽြန္မတို႔ေတြအတြက္ လံုၿခံဳမႈဆိုတာ ဘာလဲ- သဘာ၀တရားဟာ နာဂစ္ကတစ္ဆင့္ သူ႕အင္အားကို သက္ေသတစ္ခါျပသြားသလို အခု ကမၻာ႕ ေငြေၾကး ကေမာက္ကမျဖစ္မႈက စတဲ့ စီးပြါးပ်က္ကပ္က တစ္ခါ သက္ေသျပေနပါၿပီ။

ဒီအခ်ိန္ကာလမ်ိဳးမွာ တင္းက်ပ္လာတဲ့စိတ္ေတြေၾကာင့္ ထြက္ေပါက္ရွာတတ္ၾကတာ ကၽြန္မ နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။ ကၽြန္မတို႕ ၾကည့္ရမွာဟာ မ်က္စိေရွ႕မွာ ရွိတဲ႕ ေန႕စဥ္လူမႈျဖစ္စဥ္ေတြသာမက အဲဒီ ျဖစ္စဥ္ေတြရဲ႕ ေနာက္မွာ ရွိေနတဲ့ အင္အားေတြ၊ အေၾကာင္းအရာေတြလည္း ပါ၀င္တယ္လို႔ ကၽြန္မ ယံုၾကည္ပါတယ္။

အခ်ိန္တန္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အခ်ိန္မတန္ဘဲျဖစ္ျဖစ္ အိမ္ျပန္လာၾကမယ့္ ႏိုင္ငံတကာက ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ တံခါးေခါက္သံကို ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ အမိေျမက ဘယ္လို တုန္႕ျပန္ၾကမလဲ ကၽြန္မ သိခ်င္ပါတယ္။ (ျပန္ၾကားေရး ၀န္ၾကီးေျပာတာကို ကၽြန္မသိပါတယ္။ ကၽြန္မတို႕ရဲ႕ မိသားစုအျဖစ္ သေဘာထားတဲ႕ ကၽြန္မတို႕ ေထာက္ထားခဲ့တဲ့ မ်က္ႏွာမ်ားစြာ၊ နားမ်ားစြာကို ကၽြန္မ ရည္ညႊန္းတာပါ)

ဒီလုပ္သားေတြရဲ႕ စီးပြါးေရး ေမာင္းႏွင္အားနဲ႕ လူမႈဆက္ဆံေရး trends ေတြကို ဘယ္လို သေဘာထားၿပီး ဒီလုပ္သားေတြရဲ႕ အိမ္အျပန္ကို ဘယ္လို သေဘာထားမလဲ ကၽြန္မသိခ်င္ပါတယ္။

ေပါက္ပင္ ဘာေၾကာင့္ကိုင္းရတယ္ ဆိုတဲ႕ အေၾကာင္းကို သိသိၾကီးနဲ႕ လက္ေရွာင္ေရွာင္ေနရတဲ႕ ကၽြန္မတို႕ ရဲ႕ ညီအကိုေမာင္ႏွမမ်ား ထမင္းရည္ပူ/မပူ မသိလည္း ႏႈတ္ခမ္းကို ေစ့ၿပီး တျခား လႊဲစရာမရွိတဲ႕ အဆိပ္ခြက္ေတြဆီ လွမ္းေနမလား၊ ကၽြန္မ သိခ်င္ပါတယ္။

တစ္ခုပဲ ကၽြန္မ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။ ထမ္းတင္ေပးခဲ့ေသာ ပုခံုးမ်ားကို ဓါးထက္ထက္ေတြနဲ႕ မမႊန္းမိၾကပါေစနဲ႕။ ကၽြန္မ စိတ္မေကာင္းျခင္းမ်ားစြာနဲ႕ ဒီစာကို ေရးတာပါ။

မုန္တိုင္း

ေရ-

အားၾကီးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေပ်ာ့ေျပာင္းတယ္

ေလ-

ျပင္းထန္တယ္။ အင္အားရင္းျမစ္က် မခိုင္မာျပန္ဘူး

ေလ လို လွည့္ပတ္သြားလာဖို႕

ေလာကၾကီးက အားလံုးကို ခြင့္ျပဳမထားဘူး

ေရ လို အားလံုးနဲ႕ပ်ံ႕ႏွံ႕ေပ်ာ္၀င္ေစဖို႕လည္း

အားလံုးမျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး

ေလာကၾကီးရဲ႕ ဥပေဒေတြကို

ေလက

ၿပိဳကြဲရင္ ၿပိဳကြဲ

ၿဖိဳလွဲတဲ့အခါ ၿဖိဳလွဲတယ္

ေရက

အသြင္ေျပာင္းရင္ေျပာင္း

ေစာင္း(ေဇာင္း)ထက္ထက္နဲ႕ တိုက္စားတဲ့အခါ တိုက္စားတယ္

ေလက ေရကို ေလးစားသလို

ေရက ေလကို နားလည္မွာလား

သူတို႕ ဆံုဆည္းခိုက္မွာ

“လႈိင္း” ေတြျဖစ္လာေလရဲ႕

ဆံုဆည္းခ်ိန္တိုပါေစေလ

“မုန္တိုင္း” တစ္ခု မေမြးဖြါးေစ့ခ်င္ဘူး။                   ။